Hanteer jou ‘bestuurder uit die hel’ só

24 February 2020 | Life Style

Kaapstad • Dr Alec Basson
Om ’n bestuurder uit die bose te hê, kan baie mense se droomwerk in ’n nagmerrie laat ontaard.
Ter wille van oorlewing, ontwikkel mense wat hulself in sulke toksiese omgewings bevind, verskillende strategieë om afbrekende leierskapstyle te hanteer.
“Mense gebruik verskillende hanteringstrategieë waarvan die graad van doeltreffendheid wissel van gesonde hantering met positiewe uitkomste, tot ongesonde hantering met negatiewe uitkomste,” sê raadgewende sielkundige dr Beatrix Brink, wat onlangs haar doktorsgraad in Sielkunde aan die Universiteit Stellenbosch behaal het.
Brink het meestal vroulike werknemers in die vervaardigings-, kleinhandel-, finansiële dienste-, gemeenskapsdienste- en openbare sektore ondervra. Sy het hulle ook gevra om die Sielkundige Kapitaal-vraelys, wat op die individu se vermoë om sielkundige hulpbronne soos hoop, doelmatigheid, veerkragtigheid en optimisme aan te wend, fokus.
Brink sê haar navorsing het getoon dat ten einde die bestuurder se afbrekende leierskapstyl te hanteer, deelnemers probeer het om onder meer hulself van die situasie te distansieer deur die bestuurder se teenwoordigheid te vermy terwyl hulle by die werk is, of deur te bedank, of deur voor te gee dat alles in orde is, of deur hulself emosioneel af te sluit.

Positiewe, negatiewe
“Hulle het ook positiewe (byvoorbeeld oefening) en negatiewe (byvoorbeeld deur te ooreet) dinge gedoen om na hulself om te sien; hulle het ontvlugting in geloof of spiritualiteit probeer vind; hulle het hulle tot maatskaplike en familie-ondersteuning gewend, deur byvoorbeeld hul hart by ’n vriend of familielid uit te stort; hulle het hulle tot professionele dienste gewend soos om ’n sielkundige te gaan spreek of hulp by hul instelling se Menslike Hulpbronne-, mentor- en welwees-dienste te soek; en hulle het hul gedagtegang probeer aanpas deur na positiewe goed te soek wat hulle uit die ondervinding kon leer.
“Hulle met verskillende grade van sukses gepoog om die afwaartse spiraal van die gevoel van oorweldiging en magteloosheid te probeer beëindig. Hulle het dit gedoen deur hulself te laat geld en deur na maniere te soek om die uitwerking van die bestuurder se afbrekende gedrag te omseil. Hulle het ook probeer om hulself met kennis toe te rus deur inligting oor die hantering van afbrekende leierskapsgedrag te soek.”
Brink voeg by dat die deelnemers aan hulself getwyfel het en die vaardighede en vermoëns waaraan hulle voorheen baie waarde geheg het, begin bevraagteken het.
“Hulle het vreesbevange en ongemotiveerd geword, en het emosies wat wissel van dom voel en tranerigheid tot woede ervaar. Hulle het behep geraak met die ondervinding en het gesukkel om te konsentreer. Hulle het opgehou om goed te doen wat vir hulle lekker is en sommige het selfs begin om die bestuurder se negatiewe gedrag in hul eie persoonlike verhoudings te weerspieël.”

Afbrekende leierskap
Brink wys daarop dat afbrekende leierskap vir die deelnemers onder meer ’n gebrek aan integriteit, selfbeheptheid, emosionaliteit en buierigheid (moeilik wees), teenstrydigheid, aggressie, lae selfbewussyn, die neiging om deelnemers te verkleineer en af te breek, blaam en afknouery, die inbring van negatiewe mededinging in die werkeenheid, gebrek aan ondersteuning vir deelnemers en sabotasie van die deelnemers se vermoë om te presteer deur ’n gebrek aan optrede, behels het.
Hierdie tipe gedrag het ook gevolge vir beide medewerknemers en die bestuurders ingehou.
“Deur spanlede ‘teen mekaar af te speel’ (’n poging om ’n ‘verdeel en regeer’-strategie toe te pas), voortrekkery en die onsekerheid oor wie volgende aan die beurt gaan wees, is as van die uitwerkings op ander spanlede beskryf. Deelnemers het erken hulle het verlig gevoel wanneer dit nie ‘hul beurt’ was om geteiken te word nie, selfs al het hulle geweet die verligting is net tydelik.
“Deelnemers het beskryf hoe hierdie bestuurders se eie loopbane ontspoor is deurdat hul rolle benadeel is, deur posverlagings, deur afdankings, of deur sielkundige en emosionele gevolge te dra wat tyd af tot gevolg gehad, vermoedelik weens depressie en senu-instortings. Hierdie nadelige gevolge het tot reputasieskade vir die afbrekende bestuurder gelei.
“Die bestuurder se vermeende ontwrigting, passiewe, vermydende en obstruktiewe gedrag het die magtiging van take en besluitneming verhoed, wat die vinnige en doeltreffende uitvoering van take en die bereiking van doelwitte belemmer het,” voeg Brink by.

Hoe nou?
Oor wat werknemers te doen staan wanneer hulle met so ’n bestuurder gekonfronteer word, sê sy dit is belangrik om versigtig te werk te gaan en om met groot omsigtigheid die beste kanale te oorweeg om ’n oplossing vir ’n afbrekende verhouding te soek.
Sy voeg ook by dat bestuurders, ondergeskiktes en organisasies waarskynlik daarby sal baat wanneer instellings omgewings skep waarin mense sonder vrees openhartige gesprekke oor afbrekende leierskap en die negatiewe uitwerking daarvan kan hê.
Dr Alec Basson is ’n senior wetenskapskrywer van die Universiteit Stellenbosch.

Similar News

 

Caring for pets during quarantine

1 week ago - 30 March 2020 | Life Style

Although experts from the World Health Organisation, the Centres for Disease Control and Prevention, and elsewhere agree that cats and dogs are not at risk...

Gatherings down to 10

1 week ago - 27 March 2020 | Life Style

National Coordinating Committee Chairperson for the COVID-19 outbreak, Dr Bernard Haufiku, said government has reduced the number of people allowed in public gatherings to 10...

Keeping safe in and around the house

3 weeks ago - 10 March 2020 | Life Style

Due to the unpredictable nature of home accidents, homeowners should ensure that they have all the necessary safety precautions in place to be able to...

Use grey water to maintain your garden

1 month - 24 February 2020 | Life Style

The increase in droughts across Southern Africa has resulted in an urgent call for everyone to become waterwise and find alternative water sources.Homeowners who have...

Sibs sharing? Here’s how

1 month - 17 February 2020 | Life Style

Especially in today’s economy, it is not always affordable to own a home with a bedroom for each of your children.According to Adrian Goslett of...

Spot on!

1 month - 10 February 2020 | Life Style

This year will have homeowners green with envy by the predictions of major paint brands who have chosen a shade of emerald green as their...

Travelling, teaching and taking on the world

2 months ago - 05 February 2020 | Life Style

Yolanda Nel This Windhoek woman is making her own rules, grabbing every opportunity and nothing stands in her way.Fenny Nakanyete is many things: A lecturer,...

Move over plastic!

2 months ago - 03 February 2020 | Life Style

Yolanda Nel Putting together their sewing skills, a couple of women are making a change – not only to minimize plastic bags in the country,...

Gardening the water-wise way

2 months ago - 03 February 2020 | Life Style

In spite of some rain, Namibia’s dams are still empty. Thus creating a water-wise garden is essential. Moreover, saving water is crucial for the preservation...

Helping you to help yourself

2 months ago - 28 January 2020 | Life Style

Julienne van RooyenWith every word he speaks, Jan Grobler’s positive energy rubs off onto the next person. Jan’s story is one that most of...

Latest News

SA to make own ventilators

1 hour ago | Health

Denel’s ventilator production project, which is to produce ventilators to help the South Africa’s health services cope with the expected flood of Covid-19 patients, is...

Education: Distance learning on the...

2 hours ago | Education

Learners will not attend school physically when schools reopen for the second term on 20 April, but will receive educational materials at home as part...

Hoe beveg mierkolonies epidemies?

2 hours ago | Education

Stellenbosch • David PhairSoos Covid-19-pandemie se impak wêreldwyd bekend word, word ons gedwing tot die besef dat ons moderne manier van lewe bydra tot die...

Koek in koppie – in...

4 hours ago | Art and Entertainment

Windhoek • [email protected] dat dit nie meer so maklik is om vinnig in jou kar te klim en na die naaste take-away te ry wanneer...

DHPS sundial up and 'running'

5 hours ago | Education

Last year, an idea by the grade 12 physics class of the Deutsche Höhere Privatschule Windhoek (DHPS) quickly developed into a project: After several calculations...

Ballet hou rugbyspelers fiks

6 hours ago | Sports

Die algehele inperking weens Covid-19 mag dalk rugbyspelers binne hou, maar dit beteken nie hulle kan nie aan hul fiksheid werk nie.Volgens ’n onlangse navorsingstudie...

The best spots to hide...

6 hours ago | Art and Entertainment

Nothing beats the fun of an Easter egg hunt. But, after years of tucking mallow eggs behind couch cushions and stuffing them into sock drawers,...

A helping hand for seniors

6 hours ago | Social Issues

Youth activist Edson Uapingene donated some day-to-day necessities to 20 elderly residents at the Katutura Old Age Home over the weekend.The necessities worth around N$4...

Improved healthcare through telemedicine and...

7 hours ago | Opinion

Windhoek • Kehad SnydewelAs the lockdown starts to take its toll, we are comforted by the fact that we are doing this for our collective...

Load More