Matie soek perfekte resep vir renosters se formulemelk

01 October 2021 | Environment

’n Nagraadse student in Veekundige Wetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch (US), Dakota Guy, is tans besig om ’n plaasvervanger vir regte renostermelk te ontwikkel wat so na as moontlik aan die oorspronklike is.
Die formulemelk sou gebruik kon word om renoster-wesies of kalfies wat deur hul ma’s verwerp is, te voer. Dit word tans by verskillende renosterskuilings getoets, en blyk reeds heel waardevol te wees.
Guy se pogings vorm deel van haar MSc-studies in die Departement Veekundige Wetenskappe in die US se Fakulteit AgriWetenskappe.
Sy sê dat renoster-wesies gewoonlik gevoer word met ’n kommersiële perdemelk-formule, of soms selfs met ’n beesmelk-vervanging. “Dis moeilik om te glo, maar perde en renosters is verwant, aangesien hulle in die verre verlede ’n gedeelde familielid gehad het, en daarom soortgelyke verteringstelsels het,” verduidelik Guy.
Daar is reeds verskillende soorte perdemelk-vervangings op die mark. Die fyn wit poeier word met water gemeng voor elke voeding. Die huidige produk kan egter nogal duur per kilogram uitwerk.

Plaasvervanger
Guy en navorsers wat haar help het daarom begin werk aan die ontwikkeling van ’n plaasvervanger- renostermelk wat so na as moontlik is aan die samestelling van die werklike melk van ’n suidelike witrenoster. Die resep bevat bestanddele soos weipoeier, plantaardige vet, dekstrose, natrium-kaseïenaat en Biosin. Die eindresultaat is ook ’n fyn wit poeier wat met water gemeng word. Tot dusver blyk dit meer koste-effektief as die perdemelk-vervanger te wees.
Guy vergelyk tans die gebruik daarvan met die perdemelk-vervanger in terme van hoe goed die kalwers groei en hoe maklik dit vir hulle is om te verteer. Die kalwers in haar proef word elke week geweeg.
Albei soorte melkvervangers word in Oudtshoorn deur Nandrea Health Products vervaardig.
“Dis beslis nie die maklikste ding om diere op een of ander manier te leer om op ’n skaal te klim en lank genoeg stil te staan sodat mens die geskikte mates en gewigte kan neem nie,” erken Guy. “Dit kan baie moeilik en stresvol wees, veral met ouer of temperamentele kalwers.”
’n Groot probleem was aanvanklik om genoeg renosterkoei-melk vir ontleding te verkry. Inderwaarheid het dit twee jaar geduur voordat genoeg monsters versamel is sodat dit goed genoeg gedoen kon word.
“Ek moes eers weet wat die presiese samestelling daarvan is, voordat ons kon begin werk aan ’n vervangingsresep,” onthou Guy.

Droomgeleentheid
Vir haar is dit ’n droomgeleentheid om elke dag met ’n bedreigde spesie te mag werk. Sy vertel ook dat dit een ding is om ’n rustige melkkoei te melk, maar ’n heel ander kwessie wanneer dit by renosters kom. Daar is altyd ook die bykomende vrees dat, indien ’n mens ’n renosterkoei sou melk, dit soveel stres kan veroorsaak dat sy haar kalf sou kon verwerp.
Guy en haar medewerkers het daarom alle moontlike geleenthede vir dié melkery aangegryp wanneer ’n renosterkoei met ’n kalfie verdoof is vir byvoorbeeld die afsny van die horing of iets soortgelyk.
“Sulke tye moet die kalfie van die ma geskei word sodat jy met haar kan werk. Hierdie situasies kan gevaarlik wees , byvoorbeeld as die kalfie besluit om terug te keer terwyl die gekwalifiseerde personeel nog aan die werk is.”
Met die hulp van ander renoster-skuilings in Suid-Afrika hoop Guy om nog meer kalwers betrokke te kry by die navorsing. “Die ideaal is dat ons 12 kalwers moet hê waarvan die helfte perde-melkvervanger ontvang, en die res die renoster-melkvervanger.
“Te veel renosterkoeie met kalwers aan hul sy is in onlangse jare gestroop, terwyl ander koeie vrek aan natuurlike oorsake. Skuilings ontvang dikwels ook beseerde, siek of swak kalwers, of diegene wat deur hul ma’s verwerp is, of van hulle geskei is op een of ander tyd en nie weer herenig kan word nie.
Nuutgebore kalfies (wat tussen 60 en 80 kilogram weeg, soveel soos ’n volwasse mens) drink 8 tot 12 bottels per dag, aanvanklik elke 2 tot 3 uur. Hulle kan tussen 6 en 6.5 liter op ’n keer drink. Die ouer kalwers drink meer as 20 liter per dag. Die meeste begin teen hul derde maand vaste voer inneem; afhangend van wanneer hul tande uitkom, maar is slegs ten volle gespeen teen hul 16de maand.
“Renosterkalwers huil soos babas wanneer hulle honger is,” verklap Guy.
Sonder hul ma’s is hul kans op oorlewing maar skraal.
“Renoster-weeshuise speel ’n belangrike rol in die versorging van renoster-kalfies,” reken Guy.
*Geskryf deur Engela Duvenage, namens die Fakulteit AgriWetenskappe, Universiteit Stellenbosch

Similar News

 

Vyf damme kry water

2 days ago - 20 January 2022 | Environment

Elvira HattinghTeen gistermiddag om 14:50 het die Hardapdam nog sowat 289,3 m³ water per sekonde ingekry, terwyl nog drie ander nasionale damme sedert Maandag ‘n...

Namibia’s desert lions in dire straits

4 days ago - 17 January 2022 | Environment

Following reports and photos received recently of the Obab lion pride that roams the central western area of the Palmwag concession and the Skeleton Coast...

Hommeltuie by olifante: Só gebruik mens dit reg

1 month - 06 December 2021 | Environment

Navorsers van die Universiteit Stellenbosch het praktiese riglyne en voorgestelde etiese protokolle geskryf oor hoe om olifante so min as moontlik te steur wanneer oor...

16 completed projects handed over

1 month - 28 November 2021 | Environment

The Empower to Adapt: Creating Climate Change Resilient Livelihoods Through Community Based Natural Resource Management in Namibia (CBNRM EDA) Project officially handed over 16 completed...

Dis hoe kokerbome beweeg

2 months ago - 04 November 2021 | Environment

Paleo-klimaatsimulasies van Namibië se kokerboompopulasies dui op beduidende verandering in hul verspreidingsgebied oor die afgelope 22 000 jaarEkoloë van die Universiteit Stellenbosch (US) het 22...

Supporting wildlife conservation in the Nyae Nyae conservancy

2 months ago - 01 November 2021 | Environment

The Nyae Nyae Conservancy and Community Forest (NNCCF) was one of the first registered conservancies in Namibia, and is considered to be essential for wildlife...

Climate Change in Namibia

2 months ago - 28 October 2021 | Environment

It is widely recognised that climate change was caused by the industrialisation of what are today’s most developed countries. Since most of these are located...

Windhoek’s leopards in the spotlight

2 months ago - 28 October 2021 | Environment

Lea DillmannAround six weeks after a leopard was sighted in Ludwigsdorf near Avis, the Scientific Society and the Namibia Environment and Wildlife Society hosted a...

Safeguarding our environment

2 months ago - 27 October 2021 | Environment

The Delegation of the European Union (EU) in Namibia in collaboration with the City of Windhoek held a #CleanUp campaign in the areas of Havana...

Creating solutions

2 months ago - 26 October 2021 | Environment

Namibia is known for its pristine environment and landscapes that attract substantial tourists; therefore, the lack of solid waste management if unattended may lead to...

Latest News

Chill with Windhoek Express

1 day - 21 January 2022 | Art and Entertainment

Recurring events• 07:00 Bio-Markt / Green Market at the Stephanus Church (Dr Kenneth Kaunda Street) in Windhoek until 12:00 every Saturday.• 16:00 Coffee and Cake...

Festival of classics at COTA

1 day - 21 January 2022 | Art and Entertainment

One of Namibia’s most gifted pianists, Johann van der Merwe, hosts a performance tomorrow (22 January) to raise money to support the Cancer Association of...

Raging river sweeps cars away

1 day - 21 January 2022 | Weather

Windhoek • [email protected] Elisenheim River swept motor vehicles away late on Wednesday night when a flash flood sped past the Farmers Kitchen restaurant at the...

La Niña still on a...

1 day - 21 January 2022 | Weather

Grootfontein • [email protected] the met office issued a warming for today for widespread thunderstorms over the western half of the interior, a meteorologist believes the...

Onreëlmatighede vertraag die aanstelling van...

1 day - 21 January 2022 | Local News

Windhoek • [email protected] hoofstad se burgemeester, Sade Gawanas, sê daar is beweerde onreëlmatighede met betrekking tot die werwing van Stad Windhoek se uitvoerende hoof wat...

Judges dismiss same-sex marriage

2 days ago - 20 January 2022 | Local News

Jana-Mari SmithThree Windhoek High Court judges have dismissed the application by two Namibians and their foreign born spouses to have their marriages recognised in Namibia,...

Vyf damme kry water

2 days ago - 20 January 2022 | Environment

Elvira HattinghTeen gistermiddag om 14:50 het die Hardapdam nog sowat 289,3 m³ water per sekonde ingekry, terwyl nog drie ander nasionale damme sedert Maandag ‘n...

Am Weinberg joins Gondwana Collection

2 days ago - 20 January 2022 | Business

Come 1 February and the Am Weinberg Hotel will join the Gondwana portfolio in a management capacity. According to CEO Gys Joubert of Gondwana Collection...

Cycle lanes progressing well

2 days ago - 19 January 2022 | Infrastructure

The City of Windhoek in collaboration with the Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ Namibia) continue working towards sustainable mobility in the city.Together, the parties...

Load More